Türk Lirası ve döviz ödemeli Devlet İç Borçlanma Senetleri, Özel Sektör Tahvilleri, Gelire Endeksli Senetler ve TCMB tarafından ihraç edilen Likidite Senetleri İMKB Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım-Satım Pazarı'nda işlem görmektedir.
İMKB Tahvil ve Bono Piyasası'nda işlem gören tahvil ve bonoların fiyatları, organize bir piyasada rekabet ortamında belirlenmektedir. İMKB piyasaları, tahvil ve bonoların istenildiği anda nakde dönüştürülebilmesini sağlamaktadır.
Bono
Vadesi 1 yıldan kısa olan, iskontolu satılan ve çıkaran kurum tarafından öngörülen vade sonunda nominal bedelin ödenmesinin taahhüt edildiği menkul kıymetlerdir. Hazine Müsteşarlığı tarafından çıkarılan bir yıldan kısa vadeli ihraçlar, Hazine Bonosu adı altında işlem görmektedir. Bononun ingilizce karşılığı olan “bond” ifadesi ise, ABD Hazinesi ihraçları için, 10 yıldan uzun vadeli (maksimum 30 yıl) menkul kıymetleri ifade etmektedir. Benzer şekilde, “note” ifadesi 1-10 yıl arası, “bill” ifadesi ise 1 yıl ve daha kısa vadeli ihraçlara yönelik olarak kullanılmaktadır.
Tahvil
Devletin veya anonim ortaklıkların en az 1 yıl ve daha uzun vadeyle, ödünç para bulmak amacıyla, itibari değerleri eşit ve ibareleri aynı olmak üzere çıkardıkları borç senetleridir. Tahviller, elinde bulunduran için alacaklılık hakkı doğuran ve düzenli aralıklarla faiz geliri getiren sabit getirili menkul kıymetlerdir. Hazine Müsteşarlığı'nın bir yıldan uzun vadeli olarak ihraç ettiği borçlanma senetleri devlet tahvili adı altında işlem görmektedir.
Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS)
Hazine bonosu ve devlet tahvillerinin genel ismi olan DİBS’ler, Hazine Müsteşarlığı tarafından yurtiçi piyasada ihraç edilen borçlanma senetleridir. DİBS’ler vadelerine, kuponlu/kuponsuz oluşlarına, faiz türlerine ve ihraç edildikleri para birimlerine göre sınıflandırılabilmektedir.
Vadesi 1 yıl veya daha uzun olan DİBS’ler devlet tahvili, 1 yıldan kısa olan DİBS’ler ise Hazine bonosu ismini alır. Kuponsuz senetler iskontolu senetler olup, senedi vade sonuna kadar elinde tutan yatırımcının faiz kazancı, senedin vade sonunda ulaşacağı nominal değeri ile satış fiyatı arasındaki farktır. Kuponsuz senetler sabit getirili menkul kıymetlerdir. Kuponlu senetler ise yatırımcıya belirli dönemlerde kupon ödemesi (faiz ödemesi) yapan, sabit ya da değişken faizli senetlerdir.
DİBS’ler TL ve döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak ihraç edilebilmektedir. Döviz cinsinden ihraç edilen DİBS’lerin anapara ve faiz ödemeleri döviz olarak yapılırken, dövize endeksli DİBS’lerin ödemeleri belirlenen kur üzerinden TL olarak yapılır.
Özel Sektör Tahvilleri
Anonim şirketler tarafından çıkarılan borçlanma senetleridir. Özel sektör tahvillerinin vadeleri -en az iki yıl olmak üzere- serbestçe belirlenebilmekte, sabit veya değişken faizli olarak ihraç edilebilmektedir. Kupon ödemeleri yılda 1, 2 ya da 4 kez olabilir.
Eurotahvil (Eurobond)
İhracı yapan ülkenin veya kuruluşun kendi ulusal para birimi dışındaki bir para birimi üzerinden ve uluslararası bir konsorsiyum aracılığı ile bir banka ve/veya sendikasyon tarafından birden fazla ülkede eşanlı olarak ihraç edilen, genellikle hamiline kayıtlı tahvillerdir.
Eurotahviller, ABD piyasasında ihraç edilmesi durumunda “yankee”, İngiltere piyasasında ihraç edilmesi durumunda “bulldog”, Japonya piyasasında ihraç edilmesi durumunda ise “samurai” adını almaktadır.