| Bu Sayfada: | Pazarın AmacıİMKB bünyesinde yabancı borçlanma araçlarının, Türkiye Cumhuriyeti ve mahalli idarelerce yurt dışında satılmak üzere ihraç edilmiş kamu borçlanma araçlarının doğrudan, yabancı hisse senetlerinin depo sertifikası olarak işlem göreceği Uluslararası Pazar ("UP") kurulmuştur. Serbest Bölge bünyesinde kurulan Pazar’ın faaliyet göstereceği İMKB Uluslararası Menkul Kıymetler Serbest Bölgesi’nin kurulması, yönetilmesi, işletilmesi ve yapılacak ödemelerle ilgili usul ve esasları düzenleyen Uygulama Yönetmeliği 24 Temmuz 1995 tarih ve 22353 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Pazar Yönetmeliği ile İMKB Uluslararası Pazar Takas ve Saklama İşlem Esasları Yönetmeliği 14 Haziran 1996 tarih ve 22666 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Pazar, yerli ve yabancı bireysel ve kurumsal yatırımcılar ile uluslararası piyasalardan kaynak bulma arayışında olan ihraçcılara önemli imkanlar sunmaktadır. Uluslararası fon yöneticilerinin nakit transferi, kambiyo kısıtlamaları gibi operasyonel riskler nedeniyle yatırım yapmaktan çekindikleri bölgelere, sözkonusu riskleri ortadan kaldıran bu Pazar üzerinden giriş yapabilme imkanı getirilmektedir.Ayrıca, Türkiye’deki bankacılık ve finans sektörünün otomasyon düzeyinin Batı Avrupa ölçütlerinde olması, Pazar’da gerçekleştirilecek işlemlerden kaynaklanan nakit transferlerinin rahatlıkla yapılmasını sağlamakta ve Pazar’ın serbest bölge bünyesinde olmasından dolayı da söz konusu transferler hiçbir kısıtlamaya tabi olmamaktadır. Gerek Pazar’daki alım, satım ve takas işlemlerinde gerekse tüm ödemelerde kullanılacak para biriminin Yönetim Kurulu tarafından kabul edilmiş yabancı para birimlerinden olması yatırımcılara döviz cinsinde yatırım yapabilme imkanı sağlamaktadır. Diğer yandan ihraçcı kuruluşlar menkul kıymetlerini hangi ülkenin para birimi cinsinden ihraç etmiş olurlarsa olsunlar, Pazar’a kabul edilecek menkul kıymetlerden elde edecekleri gelirler de IMKB Yönetim Kurulu tarafından kabul edilmiş yabancı para birimleri cinsindendir. Pazar’da işlem görme başvuruları mevzuat ve işlem sistemine ilişkin teknik altyapının tamamlanmasını takiben 1 Temmuz 1996 tarihinden itibaren kabul edilmeye başlanmış olup, başvurular Pazar’da işlem yapmaya yetkili üyeler veya direkt olarak ihraçcılar aracılığı ile yapılmaktadır. (İMKB üyeleri listesinde bu yetki "U" olarak belirtilmiştir).
Pazar Alt PiyasalarıUluslararası Pazar aktif olarak faaliyet gösteren iki piyasadan oluşmaktadır:
Bu iki piyasanın alım-satım sistemleri birbirlerinden
farklı özelliklere sahiptir. İMKB UP Depo Sertifikaları (DS) PiyasasıİMKB UP Uluslararası DS Piyasası, menkul kıymetlerin taşıdıkları özellikler baz alınarak Kot İçi ve Kot Dışı Pazar olarak iki bölüme ayrılmıştır. Borsa tarafından yapılan inceleme sonucunda, UP Kot İçi Pazar’a kabul kriterlerini sağlayan menkul kıymetler Kot İçi Pazar’a, UP Kot Dışı Pazar’a kabul kriterlerini taşıyanlar ise Kot Dışı Pazar’a Yönetim Kurulu’nun onayına bağlı olarak kabul edilmektedirler. Depo sertifikalarının işlem göreceği işlem sistemi, sürekli müzayede sistemi içinde piyasa yapıcılık mantığı içinde kurulmuştur. Her şirketin bir piyasa yapıcısı vardır. Aynı piyasa yapıcı birden fazla şirkette piyasa yapıcılık yapabilmektedir. Sözkonusu işlem sisteminin seçilmesindeki amaç, piyasa yapıcının görevli oldugu menkul kıymette sürekli olarak çift taraflı kotasyon vererek fiyat sürekliliğini ve stabilizasyonunu sağlaması, doğru ve etkin çalışan likiditesi yüksek bir piyasa oluşturmasıdır. Pazar, tamamen elektronik ortamda çalışmakta ve işlemler bilgisayarlar aracılığı ile gerçekleştirilmektedir. Depo Sertifikaları Piyasası'nda seans her işgünü saat 13:00 ile 16:30 arasında yapılmaktadır. Normal emirler bir lot ve katları halinde verilir. Bir defada verilebilecek emir miktarı Yönetim Kurulu’nun belirleyeceği limiti aşamaz. Bir lottan az emir içeren lot altı emirler menkul kıymet sayısı belirtilerek verilir. Sistem "limit", "kalanı iptal et", "özel" ve "tarihli" emirler gibi farklı türde emirlerin kullanılmasına izin verir. Emirlerin geçerlilik süresini İMKB Yönetim Kurulu belirler.Üyeler tarihli emirlerini günlük emire dönüştürebilirler. Seans süresince piyasa yapıcılar istedikleri zaman kotasyonlarını değiştirebilirler. Ancak, değiştirilen kotasyonlar zaman önceliği kuralına göre yeniden sıralanırlar. Özel emirler İMKB Yönetim Kurulu'nca her bir menkul kıymet için belirlenen limiti aşan emirlerdir ve kısmi olarak işlem göremezler. Yönetim Kurulu, rüçhan hakkı pazarında kullanılacak alım satım metodunu, fiyat adımlarını, miktarları ve emir türlerini düzenlemeye yetkilidir. Her depo sertifikası için seans sırasında çok fiyat-sürekli müzayede sistemi içinde piyasa yapıcılık yöntemine göre oluşan fiyatlar için limit yoktur. İMKB Yönetim Kurulu gerektiği durumlarda alt ve üst fiyat limiti konulmasına karar verebilir. Piyasa’da işlem gören depo sertifikalarının menkul kıymet ve nakit takas işlemleri İMKB Takas ve Saklama Bankası A.Ş. (Takasbank) tarafından yapılır. Ancak, piyasada işlem görecek menkul kıymetlerin yurtdışında bulunması ve işlemlerin döviz cinsinden yapılması nedeniyle, Takasbank sözkonusu işlemleri muhabir bankaları aracılığı ile sonuçlandırır. Depo edilen menkul kıymetlere bağlı kar payı, bedelli ve bedelsiz pay alma gibi tüm maddi hakların kullanılarak sahiplerine iletilmesi ihraççı kuruluşun temsilcisi olan bir aracı kuruluş tarafından yerine getirilmekte, Takasbank bu işlemlerde aracılık yapmaktadır. Teşekkül Eden Fiyatların İlanı Pazar’da yapılan işlemler sonucunda, her depo sertifikası için Borsa kaydına alınan fiyatlar ve toplam işlem miktarları en geç seansın bitimini izleyen ilk iş günü Borsa bülteninde ilan edilir. Bu ilanlarda fiyatlar seansta kayda alınan en düşük, en yüksek ve kapanış fiyatı olarak belirtilir.
İMKB UP Uluslararası Tahvil ve Bono PiyasasıUluslararası Tahvil ve Bono Piyasası 24 Şubat 1997 tarihinde faaliyete geçen işlemleri bankalar ve aracı kurumlar tarafından gerçekleştirilebilmektedir. Uluslararası Tahvil ve Bono Piyasası, emirlerin Piyasa Eksperleri tarafından telefon yoluyla alınarak bilgisayar sistemine girildiği bir işlem sistemini kullanmaktadır. Her emir bir tanımlama numarası ile fiyat ve zaman önceliği kurallarına göre sistemde yer almaktadır. Piyasa’da bütün telefon konuşmaları kayıt edilmekte ve gerçekleşen işlemlere ait sözleşme dökümleri üyelere faks mesajları ile iletilmektedir. Menkul kıymet tanımları, her valör günü için herbir menkul kıymet bazında en iyi alış ve satış emirleri, piyasa derinliği gibi cari bilgiler ile gerçekleşen işlemlere ilişkin özet Piyasa bilgileri bilgi dağıtım kuruluşları aracılığı ile dağıtılmaktadır. Uluslararası Tahvil ve Bono Piyasası işlemleri her işgünü 10:00 ile 17:00 saatleri arasında yapılabilmektedir. İşlem sistemi sadece günlük emirlere izin vermektedir. Emirler en az 3 işgünü en fazla 90 gün valörlü olarak verilebilmekte, gün sonunda eşleşmemiş durumda bulunan emirler sistem tarafından iptal edilmektedir. Gerçekleşen işlemlerin takas ve saklaması, Takasbank’ın uluslararası saklama kuruluşlarında açtırmış olduğu hesaplar üzerinden yapılmaktadır. Teşekkül Eden Fiyatların İlanı Piyasa’da yapılan işlemler sonucunda, her menkul kıymet ve vade için Borsa kaydına alınan fiyatlar, oranlar ve toplam işlem miktarları seansın bitimini izleyen ilk iş günü Borsa Bülteni’nde ilan edilir. |
Telif Hakkı ve Çekince İhbarı Bildirimi 1997 İstanbul Menkul Kıymetler Borsası
