
İMKB DERGİSİ
Yıl.2 Sayı.6 Nisan/Mayıs/Haziran 1998 |
Konular |
|
|
|
|
Göreceli Fiyat Değişkenliği ve
Enflasyon: Türkiye’den Ampirik Bulgular
Meral Karasulu
Özet
Bu makale, 1991-96 yılları arasında İstanbul, İzmir ve Ankara için dükkan bazında
toplanan mamul fiyatları kullanılarak enflasyon ve göreceli fiyat değişkenliği(RPV)
arasındaki ilişki hakkında ampirik kanıt sunmaktadır. Göreceli fiyat
değişkenliğinin hem “piyasalar içi”, hem de “piyasalar arası” boyutları
incelenmektedir. Enflasyon oran1ndaki toplam değişimin %95 kadarı enflasyonun piyasa
içi değişkenliğnden kaynaklanmaktadır. Enflasyon ve göreceli fiyat değişkenliği
arasında pozitif bir korelasyon bulunmuştur. Bu korelasyon, piyasa içi değişkenlik
için göreceli fiyat değişimlerinin dükkanlar arasındaki dağılım özelliğiyle
(skewness) daha da güçlenmektedir.
İMKB Bileşik Endeksinin İncelenmesi:
İstatistiksel Bir Yaklaşım
Reşat Kasap
Özet
Bu çalışmada, İMKB’na ait TL ve ABD Doları bazında hesaplanan iki bileşik
endeksin oluşturduğu diziler istatistiksel olarak incelenerek, zaman dizileri
açısından modellenmiştir. Bunun için öncelikle her iki dizinin doğrusallık ve
normallik testleri, olabilirlik oran testi ve uyum iyiliği testleri yardımıyla
yapılmıştır. Daha sonra gerekli bazı dönüşümler yapılarak, herbirine karşılık
gelen zaman dizisi modelleri bulunmuştur. Buna göre, TL ve Dolar bazındaki bileşik
endeksler için sırasıyla, IMA (2,1) ve SARIMA (0,1,0)(0,1,1) modelleri elde
edilmiştir.
İMKB’de Oynaklık
Zafer A. Yavan & C. Bülent Aybar
Özet
Ekonomik birimler kararlarını rassal değişkenlerin gelecek için algılanan
dağılımı üzerinden aldıkları için, rassal değişkenin varyansının
değerlendirilmesi ve ölçümü karar alma süreçlerinde büyük önem arzetmektedir. Bu
bağlamda, piyasa oyuncularının menkul kıymet piyasasının oynaklığını
(volatility) doğru ölçebilmesi ve tahmin edebilmesinin önemi büyüktür. Yüksek
oynaklık durumunun mali tasarrufların menkul kıymet piyasalarından çıkmasına neden
olabilecek veya girmesini engelleyecek bir potansiyele sahip olması, özellikle kurumsal
ve bilgisel olarak nispeten sığ olan “gelişen piyasalarda” daha da kritik önem arz
etmektedir. Bu çalışmanın amacı İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB) genel
endeksinin zaman-değişken oynaklığının yapısını, zengin ARCH modelleme
yaklaşımları çerçevesinde analiz etmek ve ilgili yapının belirlenebilmesini
sağlamak olarak özetlenebilir.
Gecelik Faiz Oranlarında “Haftanın
Günü Etkisi”: Türk Para Piyasasından Örnekler
Recep Bildik
Özet
Bu çalışma Türk Para Piyasaları'ndaki günlük dönemsellikleri (daily seasonalities)
sınamayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda, Merkez Bankası Bankalararası Para Piyasası
(Interbank) ile İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB) Repo Pazarı'nda oluşan
gecelik (overnight) faiz oranlarındaki değişimlerin haftanın günleri arasındaki
dağılımı, bir başka deyişle "haftanın günü etkisi"nin (day-of- the-week
effect) gecelik faiz oranlarındaki varlığı araştırılmaktadır. Sonuçlar, gecelik
faiz oranlarının Çarşamba günleri önemli ölçüde düştüğünü, Pazartesi
günleri ise yükseldiğini, dolayısıyla, gecelik faiz oranlarında önemli bir
"haftanın günü etkisi" olduğunu göstermektedir. Ayrıca, faiz oranlarının
Salı günleri düştüğünü, Cuma günleri ise yükseldiğini gösteren iki güçlü
trend daha mevcuttur. Gecelik faiz oranlarındaki "haftanın günü etkisi"nin
varlığı ile Hazine İç Borçlanma İhaleleri, kurumsal uygulamalar, piyasa
katılımcılarının stratejileri ve piyasadaki likidite koşullarını etkileyen ve
likidite seviyesinde dönemsellik yaratan diğer faktörler arasında ilişki olduğunu
gösteren kanıtlar elde edilmiştir. Sonuçların, piyasadaki likidite koşulları,
Merkez Bankası'nın likidite ve dolayısıyla para politikası ile Hazine İç Borçlanma
İhaleleri'yle ilişkili uygulamalarla uyumlu olması, piyasa düzenleyicileri ile kamu
otoritelerinin gecelik faiz oranlarında gözlenen dönemsellikler üzerinde önemli ve
yaratıcı etkileri olduğunu göstermektedir.
Telif Hakkı ve Çekince İhbarı Bildirimi 1997 İstanbul Menkul Kıymetler Borsası