Abone olmak için

İMKB DERGİSİ

Borsaların Özelleştirilmesi: Stokholm Borsası Deneyimi
Bengt Ryden

Özet
Hızlı bir değişimin yaşandığı finans dünyasında borsalar, yakın bir gelecekte zorlu bir rekabet ortamıyla karşı karşıya kalacaklardır. Emeklilik sigortalarını yöneten büyük kurumların fon yöneticilerinin artan gücü, finansal piyasalardaki kısıtlayıcı kuralların kaldırılması ve ileri teknolojinin yaygın olarak kullanılması bu hızlı değişimin itici güçleri olacaktır. Böyle bir ortamda, borsalar rekabet güçlerini arttırmak için özelleştirme alanında çalışmalar başlatarak birleşmeye yöneleceklerdir. Bu değişimi başlatan öncü borsalardan biri olarak Stokholm Borsası gösterdiği yüksek performansla, incelenmesi gereken iyi bir örnek oluşturmaktadır. Bu tebliğde Stokholm Borsası’nın değişim süreci, özellikle de bu sürecin özelleştirme aşaması ele alınmaktadır. Özelleştirme kararının verilmesine yol açan gelişmeler, özelleştirmenin hangi aşamalardan geçilerek sağlandığı ve sonuçları ayrıntılı biçimde irdelenmektedir.

Hisse Senedi Fiyat Oynaklığı ve Fiyat Oynaklığının Vade Yapısı: Türkiye için Genel Bir Değerlendirme
Mustafa Kemal Yılmaz

Özet
Bu çalışma, gelişmekte olan bir ülke olarak Türkiye’nin finansal alanda en hızlı gelişen ve derinlik kazanmaya çalışan, bu anlamda da son yıllarda hem yerli hem de yabancı yatırımcıların ilgi odağını teşkil eden menkul kıymetler piyasasının bilgisel etkinliğinin (informational efficiency) seviyesini ortaya koymaya, bu çerçevede de hisse senedi piyasasında fiyat oynaklığının (volatility) gelişimini, birbirini tamamlayan iki ayrı bakış açısı altında ele almaya çalışmaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde, hisse senedi fiyat oynaklığının vade yapısı açısından gelişimi incelenmiştir. Bu bölümde, piyasada gerçekleşmiş fiyat oynaklığı ile bundan hareketle hesaplanan tahmini fiyat oynaklığı (expected volatility), rassal yürüyüş teorisi çerçevesinde, İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB) Bileşik Endeksi’ne ilişkin 4 Ocak 1988 ile 27 Aralık 1996 tarihleri arasında gerçekleşen endeks kapanış değerleri kullanılmak suretiyle hesaplanmış ve karşılaştırılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde ise, 1988-1996 yılları arasında gerçekleşen hisse senedi fiyat oynaklığının yapısı; günlük, haftalık ve aylık bazda İMKB Bileşik Endeksi getirisinin yüzdesel değişimi dikkate alınmak suretiyle; hem 1988-1996 dönemi için toplu olarak, hem de tek tek yıllar itibariyle incelenmiş ve elde edilen fiyat oynaklığı sonuçları yıllık baza taşınmak suretiyle yakın bir gelecekte açılıp faaliyete geçecek olan vadeli işlemler piyasasında gerçekleştirilecek opsiyonlu işlemlerin fiyatlamasında kullanılan temel parametrelerden biri olan fiyat oynaklığının gösterdiği gelişim, geçmiş döneme ilişkin veriler kullanılmak suretiyle incelenmeye çalışılmıştır. Bu bölümde ayrıca, 2 Ocak 1997 tarihinden itibaren endeksten iki sıfır atılması sonucu piyasada ortaya çıkan fiyat oynaklığı, 02 Ocak-18 Haziran 1997 tarihleri arasında gerçekleşen İMKB-100 ve İMKB-30 Bileşik Endeks kapanış değerleri kullanılmak suretiyle incelenmiştir.

İMKB’de Halka Arz Edilen Hisselerinin Uzun Dönem Performansları ve Bunları Etkileyen Faktörler: İmalat Sektörü 1990-1995 Uygulaması
Halil Kıymaz

Özet
Bu çalışma 1990-1995 döneminde İMKB’de halka arz edilen sınai sektör hisse senetlerinin uzun dönem performanslarını araştırmak ve bu performansları etkileyen faktörleri uygulamalı olarak ortaya koymak amacındadır. Hisse senetlerinin uzun dönem performanslarını incelemede Olay Yöntemi kullanılmıştır. Hisselerin performansları İMKB’de işlem gördüğü ilk günü takip eden üç yıllık (36 aylık) dönemde incelenmiştir. Sonuçlar sınai kuruluşların bir bütün olarak 36 aylık dönemde %41.33’lik bir anormal birikimli getiri sağladığını ortaya koymaktadır. Aynı dönemde sınai kuruluşların alt-gruplarından sağlanan anormal getiriler %76.23 ile %-4.27 arasında değişmektedir. Çalışmanın sonraki kısmında bu uzun dönem performansları etkileyen faktörler irdelenmiştir. Sonuçlar özelleştirme kapsamında hisseleri halka arzedilen firmalar, hisseleri kendi aracı kurumları tarafından halka açılan firmalar ile hissenin gelecek performansının belirsizliğini ölçmeye yönelik oluşturulan standart sapması yüksek olan firmaların uzun dönemde daha yüksek getiriler elde ettiğini ortaya koymuştur. Ayrıca ilk işlem gününde yüksek getiri sağlayan firmalar, uzun dönemde daha düşük performans göstermişlerdir.

Hisse Senetleri İMKB’de İşlem Gören Firmaların Sermaye Yapısı Üzerine Bir Araştırma: 1990 - 1995
M.Banu Durukan

Özet
Finans literatüründe sermaye yapısı üzerine yapılmış kuramsal ve ampirik çalışmalar, sermaye yapısı ile firmaların sermaye maliyetleri, sermaye bütçesi kararları ve firma piyasa değeri arasında önemli bir ilişkinin varlığını vurgulamaktadır. Bu konuda yapılan çalışmaların temelini Modigliani ve Miller’ın (1958) çalışması oluşturmaktadır. 1958 sonrası finans literatüründe yer alan çalışmalar ise, vergi, iflas maliyetleri, temsilci maliyetleri ve bilgi farklılıklarına dayanarak firmalarda optimum bir sermaye yapısının varlığını tespitine yönelmişlerdir. Bu çalışma, Türkiye ekonomisinde faaliyet gösteren ve hisse senetleri İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’nda işlem gören 68 firmanın sermaye yapılarını etkileyen faktörleri saptamayı ve dolayısı ile, finans literatüründe önemli bir soruna ampirik yanıtlar bulmayı amaçlamaktadır. Bunu gerçekleştirmek için örneklem setini oluşturan 68 firmaya ait 1990-1995 dönemi yatay kesit verileri en küçük kareler yöntemi ile sınanmıştır. Analiz sonuçları karlılık ve borç dışı vergi kalkanının sermaye yapısını etkileyen en önemli faktörler olduklarını göstermiştir. Ayrıca, Türkiye ekonomisindeki yüksek enflasyonun yarattığı belirsizliğin uzun vadeli borçlanma olanaklarını kısıtlaması sonucunda uzun vadeli borçların toplam borç içindeki payının önemsenemeyecek düzeylere düşmesi çalışmanın sonuçlarına da yansımıştır.

Telif Hakkı ve Çekince İhbarı Bildirimi 1997 İstanbul Menkul Kıymetler Borsası